O‘zbekiston Respublikasining
davlat gerbi
Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi 1992-yil 2-iyul kuni qabul qilingan.
Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi 1992-yil 2-iyul kuni qabul qilingan.
Gerbning markazida tasvirlangan afsonaviy Humo qushi O‘zbekistondagi Turk xoqonligi davridagi Eron mifologiyasi va turk afsonalaridan baxt, erkinlikni sevish va mehribonlik qushi hisoblanadi. O‘rta asr shoiri Alisher Navoiy Humo qushini barcha tirik mavjudotlarning eng yaxshisi, deb hisoblagan.
Gerbning yuqori qismida musulmon ramzi Rub al-Hizb joylashgan bo‘lib, u sakkiz qirrali ko`k rangli yulduzdan iborat bo‘lib, uning ichida oq yarim oy va besh qirrali yulduz tasvirlangan.
O‘zbekiston Respublikasi davlat gerbi — o‘ng tomonda bug‘doy boshoqlaridan va chap tomonda paxta shoxlaridan tashkil topgan gulchambar bilan o‘ralgan tog‘lar, daryolar va vodiylar ustidagi nurlar bilan ko‘tarilgan oltin quyoshning tasviri.
Gerbning yuqori qismida respublikani tasdiqlash belgisini ifodalovchi sakkizburchak joylashgan bo‘lib, uning ichida yarim oy va besh qirrali yulduz bor. Gerbning markazida qanotlari ochilgan Humo qushi tasvirlangan — bu baxt va erkinlikni sevish ramzi. O‘zbekiston davlat bayrog’ini ifodalovchi gulchambar lentasining pastki qismida "O‘zbekiston" yozuvi (dastlab "O‘zbekiston"ning kirillcha versiyasi ishlatilgan). O‘zbekiston Respublikasi davlat gerbining rangli tasvirida Humo qushi va daryolar kumush rangda; quyosh, boshoqlar, ochilgan paxta qutilari va "O‘zbekiston" yozuvi oltin rangda; g‘o‘za shoxlari, barglari, tog‘lar va vodiylar yashil rangda, ochilgan qutilarda paxta oq rangda; uch rangli lenta, O‘zbekiston Respublikasi davlat bayrog‘ining ranglarini aks ettiradi; sakkiz qirrali ko‘k, oltin chegara bilan o‘ralgan; yarim oy va yulduz oq rangda.
Quyoshning nurlari bilan tasviri davlatning yo‘lini yorituvchi nurni anglatadi, shuningdek, respublikaning noyob tabiiy-iqlim sharoitlarini ta’kidlaydi, chunki yilning ko‘p qismida O‘zbekistonda quyoshli va issiq ob — havo bo‘lib, O‘zbekiston "quyoshli mamlakat"nomi bilan tanilgan.
Vodiy bo‘ylab tog‘lardan oqib o‘tadigan ikkita Daryo O‘rta Osiyodagi ikkita eng uzun va eng yirik daryolar — O‘zbekiston hududidan oqib o‘tadigan Amudaryo va Sirdaryoni anglatadi. Tog‘lar va vodiylarning tasviri baland tog‘larni (Tyan-Shan, Pamir-Alay, Zeravshan va Turkiston tizmalari va boshqalar) va shunga mos ravishda Farg‘ona vodiysi, Zeravshan vodiysi, Xorazm vohasi, Buxoro vohasi va boshqalar kabi O‘zbekistonning serhosil vodiylari va vohalarini anglatadi.